يحيى دولت آبادى
72
حيات يحيى ( فارسى )
اجزاى سفارت هم خالى از انتظار ورود جمعيت نبودهاند و به اين سبب حسن قبول از آنها ظاهر شده نيكو پذيرائى مينمايند خبر در شهر منتشر مىشود كه در سفارت انگليس به روى واردين باز است از آنها پذيرائى ميكنند و به آنها امنيت ميدهند بديهى است انتشار اين خبر در ميان مردميكه مدتى است رنگ آسايش و امنيت را نديده شبها خواب راحت ننمودهاند چه اثر ميبخشد خصوصا كه جمعى از آنها بيگناه كشته شدهاند . محاكم شرعى كه محل حاجت مردم است بواسطه مسافرت آقايان تعطيل شده تحريكات و تبليغاتهم از چند راه مىشود اين است كه مردم تحصن در سفارت را فرج بعد از شدت و از وظائف ايمانى دانسته صنفصنف و دستهدسته راه سفارت انگليس را پيش گرفته باغ سفارت كه يكى از باغهاى بزرگ تهران است پر مىشود از تجار و كسبه و طلاب و غيره اداره مأكول و مشروب اين جمعيت و هرقدر جمعيت كه در اين فضا بگنجد منظم است از طرف يك كمپانى مجهول اگرچه اشخاص مباشر معلومند و عمده آنها دو نفر تاجر درجه سيم هستند حاج محمد تقى و حاج محمد حسن معروف به بنكدار كه در ايام توقف آقايان در حضرت عبد العظيم باز همين دو نفر ناظر و وكيل خرج بوده طورى اداره را بزرگ گرفته بودند كه اگر بيست هزار نفر هم آنجا جمع ميشد ميتوانستند از عهدهء خرج آنها برآيند بديهى است اين خرج گزاف محل معين و قابل لازم دارد عجالتا كه آن محل بنگارنده مجهول است بعد از اين اگر معلوم شد خواهم نوشت بعضى معتقدند كه دست سياست خارجى كمكهاى مادى هم مينمايد تا چه اندازه صحيح باشد . « 1 » بالجمله اجزاى سفارت هرچه بتوانند از واردين دلربائى كرده نوعخواهى و رأفت خود را نسبت بمردم حالى مينمايند .
--> ( 1 ) - تحقيقات بعد بنگارنده محقق داشت كه هيچگونه كمك مادى از خارج نميشده است و قسمت عمدهء اين مخارج را رؤسا و تجار طرفداران و كاركنان امين السلطان ميدادهاند براى بر سر كار آوردن او و شايد از پول خود امين السلطان هم بوده است ديگران هم بمقاصد مختلف كومكهائى ميكردهاند .